زبان:  فارسی
26 ،02122927725 فکس: 02122254294 :تلفن   
: رایانامه  
logo.png
ایزو 14001

استاندارد ایزو ISO 14001:2004

سیستم مدیریت زیست محیطی

 

 

خانواده استاندارد‌های ایزو14001 ابزار‌های عملی‌ برای شرکت‌ها و سازمان ها (با هر نوع فعالیتی) برای مدیریت مسئولیت زیست محیطی‌ را فراهم می‌کند.

ایزو  14001 در ارتباط با مدیریت زیست محیطی‌ است و برای کمک به شرکت یا موسسه در به حداقل رساندن نارسایی‌ ها و صدمات به محیط (تغییر آب و هوایی مضر،مسموم کردن آب،...) با اجرای قوانین رسمی‌ دولت‌ها و جهان برای حفظ محیط زیست می‌باشد.

استاندارد‌های دیگر این خانواده بر روش‌های خاص ممیزی، ارتباطات، تجزیه و تحلیل چرخه زندگی‌ و هم چنین چالش‌های زیست محیطی‌ مثل تغییرات آب و هوایی متمرکز است.

ایزو 14001 تنها ایزو این خانواده است که منجر به دریافت گواهینامه میشود و یک ‌چارچوب کلی‌ برای اجرای موثر سیستم مدیریت زیست محیطی‌ را فراهم می‌کند.

 مزایایی ایزو 14001با بررسی‌ پنج هزار کاربر این ایزو:

  • 75%از کاربران این استاندارد را برای بهبود عملکرد زیست محیطی‌ سازمان خود ارزشمند دانستند.
  • بیش از  60%کاربران این ایزو را برای دستیابی به تعهدات مدیریتی و کارکنان مفید دانستند.
  • بیش از نیمی از کاربران این ایزو را برای مدیریت کسب و کار و بهبود تصویر عمومی سازمان خود موثر دانستند.
  • بیش از 75%از کاربران آن را یک مزیّت رقابتی دانستند که عایدات مالی آن‌ها را تا 60%بهبود  بخشیده است.

 

ایزو 14001 برای هر سازمانی که بخواهد نگهداری و بهبود سیستم مدیریت زیست محیطی‌ و هم چنین ا نطباق خود با قوانین و مقررات زیست محیطی‌ را انجام دهد، مناسب است .

  

الزامات سیستم مدیریت محیط زیستی

 4-1- الزامات کلی

 4-2- خط مشی محیط زیستی

 4-3- طرح ریزی

 4-3-1- جنبه های محیط زیستی

 4-3-2- قوانین و سایر الزامات

        4-3-3 – ا اهداف کلان، اهداف خرد و برنامه ( ها )

 4-4 – اجرا و عملیات

 4-4-1 – منابع، وظایف، مسئولیت و اختیار

 4-4-2 –صلاحیت ،آموزش و آگاهی

 4-4-3 – ارتباطات

 4-4-4 – مستند سازی

 4-4-5- کنترل مستندات

 4-4-6- کنترل عملیات

 4-4-7 – واکنش و آمادگی در وضعیت اضطراری

 4-5 بررسی

 4-5-1- پایش و اندازه گیری

 4-5-2- ارزیابی انطباق

 4-5-3- عدم انطباق، اقدام اصلاحی و پیشگیرانه

 4-5-4- کنترل سوابق

 4-5-5- ممیزی داخلی

 4-5- بازنگری مدیریت

 

سازمان بین المللی استاندارد (ISO) یک تشکل جهانی تشکیل شده از موسسات استاندارد ملی کشورهای مختلف است که هر کدام عضو ISO می باشند .  آنها وظیفه  آماده کردن و تدوین استانداردهای بین المللی از طریق گروه های فنی را به عهده  دارند. هر کدام از این اعضا بسته به علاقمندی به موضوعات خاصی که کمیته های فنی برای آنها تشکیل شده است، حق ارائه مطلب و مشارکت در آن گروه را دارد. همچنین سازمانهای دولتی و غیر دولتی که با ISO ارتباط دارند در تهیه این استاندارد های بین المللی می توانند مشارکت داشته باشند. سازمان بین المللی ISO در موارد مربوط به استاندارد سازی الکتروتکنیک با کمیسیون بین المللی الکتروتکنیک (IEC)  همکاری بسیار نزدیکی دارد. استاندارد های بین المللی طبق قوانین درج شده در بخش دوم ISO/IEC بصورت پیش نویش تهیه می شوند.

وظیفه اصلی  کیمته ای فنی ، تهیه استاندارد های بین المللی است. پیش نویس های تهیه شده در کمیته های فنی ، جهت رای گیری برای اعضا   ارائه می شوند. لازم است برای انتشار هر استاندارد  بین المللی حداقل 75% اعضای دارای حق رای، آن را تائید نمایند. لازم به ذکر است سازمان استاندارد بین المللی مسئولیت شناسایی بخشی از استانداردهایی که تحت حق امتیاز ثبت شده اند را بصورت کلی و جزئی نمی پذیرد.

استاندارد بین المللی ایزو 14001 توسط کمیته فنی ISO/TC 207 مدیریت زیست محیطی، در گره فرعی SCI سیستم های مدیریت زیست محیطی، تدوین شده است و ویرایش دوم (ISO14001:2004) این استاندارد ویرایش نخست آن را  (1996) منسوخ نموده و جایگزین آن می باشد.

 

امروزه تمامی ارگانها از هر نوعی که باشند، بصورت فزاینده ای علاقمند به دستیابی و اثبات عملکرد مورد تائید محیط زیست بوسیله کنترل تاثیر فعالیت ها ، محصولات و خدماتشان بر محیط زیست ، همخوان با خط مشی و اهداف کلان زیست محیطی خود هستند. آنها این روند را با توجه به قوانینی که روز به روز سختگیرانه تر می شوند ، توسعه فعالیتهای اقتصادی و  توجه به موضوعاتی که از سوی طرف های ذینفع نسبت به موضوعات زیست محیطی در ترویج روز افزون حفاظت  از محیط زیست ارائه می شود ، انجام می دهند.

بسیاری از این سازمانها جهت ارزیابی عملکرد زیست محیطی خود "بازنگریها" و "ممیزیهای"  مربوط به محیط زیست را انجام داده اند. با این وجود ممکن است این "بازنگریها" و "ممیزیها" به تنهایی برای یک سازمان کافی نباشد تا سازمان نسبت به عملکرد به قوانین الزامات زیست محیطی ، خط مشی خود و همچنین استمرار آن الزامات اطمینان حاصل کند .  این فعالیتها برای اینکه موثر واقع شوند باید در یک نظام سازماندهی شده مدیریتی، همراستا با فعالیتهای کلی سازمان ، بصورت یکپارچه انجام شوند.

استاندارد های بین المللی محیط زیستی بدین منظور تهیه و تدوین شده اند که عناصر یک سیستم مدیریت زیست محیطی(EMS)  کارآمد را برای سازمان فراهم آورد تا با سایر الزامات مدیریتی یکپارچه سازی شده و سازمان ها را در دستیابی به اهداف زیست محیطی و اقتصادی یاری نمایند. این استانداردها مانند سایر استانداردهای بین المللی، برای ایجاد موانع تجاری غیر تعرفه ای یا افزایش و یا تغییر تعهدات قانونی یک سازمان تدوین نشده اند.

این استاندارد بین المللی با تعیین الزامات برای یک سیستم مدیریت زیست محیطی ، راهکارهایی را ارائه میدهد تا یک سازمان بتواند با توسعه و اجرای خط مشی و اهداف، الزامات قانونی و پیامدهای زیست محیطی بارز خود را مورد توجه قرار دهد. این استاندارد به گونه ای تدوین شده است که برای تمامی سازمانها  از هر نوع و اندازه ای که باشند و با هر شرایط متنوع جغرافیایی، فرهنگی و اجتماعی، قابل استفاده است. مبنای این موضوع در شکل 1 نشان داده شده است.

خط مشی محیط زیستی /  طرح ریزی / اجرا و عملیات / کنترل / بازنگری مدیریت = بهبود مستمر

 

الکوی سیستم مدیریت زیست محیطی برای استاندارد بین المللی 14001

موفقیت این سیستم بستگی به تعهد تمامی بخش ها و کارکنان سطوح مختلف سازمان ، بخصوص مدیریت ارشد دارد. چنین سیستمی به سازمان این توانایی را میدهد که خط مشی زیست محیطی خود را توسعه بخشد، اهداف و فرآیندهای خود را برای دستیابی به تعهدات درج شده در خط مشی ایجاد کند و با تعیین اقدامات اصلاحی در مواقع مورد نیاز برای بهبود عملکرد و اثبات سیستم با الزامات این استاندارد اقدام نماید. هدف این استاندارد حفاظت از محیط زیست و پیشگیری از بروز آلودگی است به گونه ای که با نیازهای اجتماعی، اقتصادی در تعادل باشد. باید یادآور شد که می توان به بسیاری از الزامات بصورت همزمان رجوع نمود و آنها را مورد توجه قرارداد.

ویرایش دوم این استاندارد بین المللی با شفاف سازی نسخه اول و همچنین با توجه به الزامات ISO9001 ، قابلیت سازگاری این دو استاندارد بین المللی را جهت بهره مندی بیشتر جامعه کاربران  فراهم آورده است.

جهت سهولت در استفاده کاربران، شماره بندهای فرعی مربوط به بند اصلی 4 متن این استاندارد و پیوست الف به هم مربوط شده اند. بعنووان مثال، هر دو بند 4-3-3 و الف-3-3 به اهداف کلان ، اهداف خرد و برنامه ها پرداخته و هر دو بند 4-5-5 و الف 5-5 به ممیزی داخلی مربوط می شوند. افزون بر این پیوست ، پیوست ب تطابق های فنی را بین ISO14001:2004  و ISo9001:2000 و بالعکس نشان میدهد.

بین این استاندارد که با تشزیح الزامات سیستم مدیریت محیط زیست سازمان ، می تواند در جهت گواهی کردن، ثبت نمودن و یا خود اظهاری سیستم مدیریت زیست محیطی سازمان استفاده شود، و یک راهنما که مبنای گواهی کردن نیست و به منظور ارائه راهکارهایی به سازمان برای ایجاد ، استقرار یا بهبود کیفیت سیستم مدیریت زیست محیطیتدوین شده است ، تمایز وتفاوت عمده ای وجود دارد.

مدیریت زیست محیطی در بر گیرنده کلیه موضوعات ، شامل مواردی که ماهیت رقابتی و استراتژیک دارند، می باشد. با اثبات اجرای موفقیت آمیز این استاندارد بین المللی ، یک سازمان می تواند به به طرف ذینفع خود این اطمینان را بدهد که از یک سیستم مدیریت زیست محیطی مناسب برخوردار است.

راهنمایی مربوط به فنون پشتیبانی مدیریت محیط زیست در دیگر استاندارد های بین المللی وجود دارد ، به خصوص استانداردهایی که در ارتباط با مدیریت محیط زیست  بوسیله گروه فنی ISO/TC207 تدوین شده اند. هر ارجاعی به دیگر استاندارد ها، صرفا جهت آگاهی است.

 

یادآوری: این استاندارد به روش برنامه ریزی، اجرا ، کنترل ، عملکرد تدوین شده است که روش PDCA  نام دارد. این روش را میتوان بصورت زیر تعریف نمود:

-        برنامه  ریزی (Plan) : تعیین اهداف و فرآیندهای لازم برای ارائه نتایج بر اساس خط مشی زیست محیطی سازمان.

-        اجرا(Do)  : اجرا و استقرار فرآیندهای مورد نظر.

-        کنترل (Check) : پایش اندازه گیری فرآیند ها براساس خط مشی زیست محیطی سازمان ، اهداف کلان، اهداف خرد، الزامات قانونی و سایر الزامات و گزارش نتایج.

-        عملکرد (Act) : انجام اقدامات جهت بهبود مستمر در عملکرد سیستم مدیریت محیط زیست.

بسیاری از سازمان ها عملیات خود را بوسیله سیستمی از فرآیندها و تعاملهای مربوطه مدیریت می کنند که " رویکرد فرآیندی" خوانده می شود. استاندارد بین المللی ایزو 9001 استفاده از رویکرد فرآیندی را ارتقاء می بخشد. از آنجایی که روش PDCA برای همه فرآیندها قابل استفاده می باشد، هماهنگی دو روش یاد شده مد نظر قرار گرفته است.

این استاندارد بین المللی تنها الزاماتی را شامل می شود که مبتنی بر واقعیت قابل ممیزی باشند. سازمان هایی که به راهنمایی جامع تری در باره موضوعات وسیع مدیریت زیست محیطی نیاز دارند می توانند به الزامات استاندارد ISO14004 مراحعه کنند.

این استاندارد بین المللی الزامات مطلقی برای عملکرد سازمان در رابطه با محیط زیست ، فراتر از آنچه در خط مشی سازمان در رابطه با رعایت الزامات قانونی و سایر الزامات مورد توافق برای پیشگیری از آلودگی و بهبود مستمر  تعهد شده است ، وضع نمی کند. بنابر این دو سازمان که عملکرد زیست محیطی متفاوت دارند اما فعالیت مشابه انجام میدهند می توانند با این الزامات مطابقت داشته باشند.

پذیرش و اجرای بخشهایی از تکنیکهای مدیریت محیط زیستی به صورت نظام یافته می تواند برای دریافت نتایج بهینه برای تمام طرفهای ذینفع موثر باشد. با این وجود ، پذیرش الزامات زیست محیطی این استاندارد مدیریتی به تنهایی ضامن دریافت نتایج بهینه زیست محیطی نمی باشد. برای دستیابی به اهداف

کلان مدیریت زیست محیطی ، سیستم مدیریت زیست محیطی هر کجا که توجیه اقتصادی داشته و مناسب باشد، سازمان را به اجرای بهترین و موثرترین روش موجود تشویق می کند علاوه که بر اینکه مقرون به صرفه بودن این راهکارها از نظر اقتصادی کاملا مد نظر قرار می گیرد.

این استاندارد بین المللی ، الزامات مربوط به سایر استانداردهای مدیریتی مانند کیفیت ، ایمنی و بهداشت حرفه ای ، مالی یا مدیریت ریسک را در بر نمی گیرد ،اگرچه عناصر مربوط به آن می توانند در راستای سایر سیتمهای مدیریتی قرار گرفته و باآنها یکپارچه شوند. برای یک سازمان این امکان وجود دارد که در راستای ایجاد یک سیستم مدیریت زیست محیطی ، سیستمهای مدیریتی جاری خود را با الزامات این استاندارد مدیریتی زیست محیطی تطبیق دهد.هر چند که باید توجه داشت بکار گیری عناصر متنوع سیستم مدیریتی ، ممکن است با توجه به اهداف مورد نظرو طرف های ذینفع متفاوت باشد.

دامنه جزئیات و پیچیدگی سیستم مدیریتی محیط زیست ، گستره مستند سازی و منابع تخصیص داده شده به آن ، به عمواملی مانند کاربرد سیستم ، اندازه سازمان و تنوع فعالیتها، خدمات و محصولات آن سازمان بستگی دارد. این مسئله ممکن است بطور خاص به بخش کوچکی از سازمان مرتبط شود. 

جهت کسب اطلاعات بیشتر درخصوص نحوه و چگونگی مشاوره و پیاده سازی و اجرا و اخذ گواهینامه ایزو 14001:2004 و اطلاع از مراحل اجرا و استعلام قیمت با کارشناسان تخصصی ما تماس بگیرید. 

 

دانلود متن اصلی استاندارد ایزو 14001

 

 ایزو - ایزو 14001 - ISO 14001 - ISO14001:2015 - ISO 14001- ایزو زیست محیطی - اخذ ایزو 14001 - مشاوره 14001 - اخذ 14001 -

 

طراحی و توسعه سایت توسط Anatech Anatech | آناتک

تمامی حقوق برای این وبسایت محفوظ می باشد